In de loop der jaren verwierf de B Corp-certificering steeds meer bekendheid en zichtbaarheid. En ook in de promotionele branche zijn er al enkele spelers die zich een B Corp mogen noemen. Maar hoe word je er een? En waarom zou je dat willen? We vragen het Tessa van Soest, executive director van B Lab Benelux.
Wereldwijd zijn er op dit moment meer dan 10.000 bedrijven met B Corp-certificering. Bedrijven die B Corp-gecertificeerd zijn hanteren bepaalde standaarden op het gebied van sociale- en milieuprestaties. Minder bekend is de club achter de certificering en de meetlat van goed zakendoen. Toch is de non-profit organisatie B Lab, want daar hebben we het over, op verschillende plekken op de wereld vertegenwoordigd. En ook heeft deze een duidelijke en belangrijke missie, vertelt Tessa van Soest. Ze is executive director van B Lab Benelux.
Hoe ziet die missie eruit?
“B Lab streeft naar een verandering van de economie. We willen toe naar een systeem waarin het de norm is voor bedrijven om bij het zaken doen rekening te houden met álle belanghebbenden, zowel people als planet, en waarin dit ook statutair is vastgelegd. De certificering helpt bedrijven aan een duurzamere werkwijze op een integrale manier en is een instrument om te komen tot een gedragsverandering.
Maar we doen meer. B Lab denkt mee over en lobbyt voor verandering in Europese wet- en regelgeving. Daarnaast zetten we onze community in om ons geluid uit te dragen, richting brancheverenigingen en beleidsmakers bijvoorbeeld.”
Waarom zou je als bedrijf een B Corp willen zijn?
“Omdat je als bedrijf waarschijnlijk liever deel uitmaakt van de oplossing dan van het probleem. Iedereen is in de eerste plaats mens en ziet wat er in de wereld gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan de klimaatcrisis, enorme ongelijk heid en het verlies van biodiversiteit. Als bedrijf ontkom je niet aan de rol die je hierin speelt. Op weg naar de certificering werk je structureel aan een betere versie van jezelf. Het is ook een manier om een bedrijf beter in te richten. Op het gebied van personeel bijvoorbeeld, door toe te werken naar een inclusiever medewerkersbeleid. Wij richten ons alleen op ondernemingen. Maar er zijn ook veel organisaties – zowel bedrijven als andere organisaties zoals stichtingen – die de standaarden van B Lab gebruiken voor hun interne processen en beleidsvoering zonder dat ze een B Corp (willen) worden.”
Aan wat voor punten moet je voldoen als je die certificering wél wilt krijgen?
“Er is een nieuwe standaard voor bedrijven die B Corp willen worden en voor bedrijven die toe zijn aan hercertificering. In het oude systeem zijn in de zogenoemde B Impact Assessment (BIA), verdeeld over vijf thema’s, 200 punten geformuleerd voor goed zakendoen. Dit zijn de thema’s governance, workers, community, environment en customers. In de oude situatie moest een bedrijf minimaal 80 punten halen en statutair hebben vastgelegd dat het rekening houdt met alle stakeholders om te worden beschouwd als B Corp.”
Kun je voorbeelden noemen van deze punten?
“Het kunnen punten zijn zoals de vraag of het hoogste management doelen heeft ten aanzien van de ESG en hoe het bedrijf omgaat met afvalstromen. Welk percentage van het energieverbruik uit hernieuwbare bronnen komt. Maar je kunt ook denken aan vragen zoals hoeveel procent van de medewerkers een salaris ontvangt boven het minimumloon, of zij aanspraak kunnen maken op zorgverlof, hoe inclusief het recruitmentproces is en hoe divers het management. Daarnaast zijn onder andere de aanwezigheid van een klokkenluidersregeling en een klachtenprocedure voor mensenrechtenschendingen thema’s waarop bedrijven punten kunnen halen.”
Hoe ziet de procedure voor aanmelding eruit?
“Een bedrijf dat B Corp wil worden moet ten eerste minimaal anderhalf jaar bestaan zodat er sprake is van een volwaardig operationeel jaar. Na het aanmaken van een account bij B Lab verschaft de onderneming ons informatie over zaken als de eigen activiteiten en omzetontwikkeling. Zo kan de vragenlijst voor de certificering, de BIA, worden toegespitst op het bedrijf. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat een bedrijf dat alleen diensten levert natuurlijk geen vragen krijgt over de productieketen. Ook kunnen de vragen variëren per land en locatie.”
“Heeft de organisatie de assessment doorlopen en een B Corp-certificering ontvangen, dan moet het zijn BIA of delen ervan – afhankelijk van de bedrijfsgrootte – laten opnemen in onze openbare directory. Hiermee is voor de buitenwereld inzichtelijk hoe een bedrijf op bepaalde punten scoort. Het gaat dus echt om het bedrijf en niet om een productcertificering, zoals nog weleens wordt gedacht.”
Hoe gaat het verder?
“Het bereiken van de B Corp-status is vaak niet eenvoudig en bedrijven doen er lang over om deze te behalen. Afhankelijk van omvang en complexiteit kan dit zelfs oplopen tot meer dan drie jaar. Ook vraagt het proces dan doorgaans om verschillende expertises waardoor meerdere mensen eraan werken.
Bovendien moet een B Corp dit hele proces, de assessment, elke drie jaar opnieuw doorlopen. Het merendeel van de ondernemingen die de certificering behalen komt daarna trouwens meteen in de actiestand en onderzoekt wat er nog meer kan worden aangepakt dat leidt tot goed zakendoen. In die zin fungeert het basisniveau van ons framework dus als een instapmodel.”
B Lab bevindt zich in de transitie naar een nieuwe standaard van normen binnen de certificering.
Waarom is hiervoor gekozen?
“De wereld verandert continu. Dat betekent ook dat oude normen na verloop van tijd niet meer voldoen als je ambitieuze doelen wilt blijven stellen. Sinds de start van B Lab in 2006 hebben we de standaard dan ook al zes keer aangepast. Bepaalde problemen, ten aanzien van klimaat en mensenrechtenschendingen bijvoorbeeld, zijn verergerd. Die signalen komen ook naar voren vanuit Europese wetgeving die meer transparantie van bedrijven en hun ketens vraagt. De Corporate Sustainability Reporting Directive, die rapportages van duurzaamheidsprestaties verplicht, is een voorbeeld. B Lab wil echter meer. Niet alleen dat bedrijven rapporteren wat ze hebben gedaan, maar ook wat ze gaan doen. Wij vinden dat bedrijven toe zijn aan een hogere lat.”
Wat zijn de verschillen met de oude standaard?
“Van de oude vijf gaan we naar zeven thema’s waarop bedrijven moeten presteren. Dat komt doordat de onder werpen human rights en circulariteit erbij zijn gekomen. Ook zijn de thema’s anders geclusterd. Maar dat zijn niet de enige veranderingen. In de oude certificering kon je het basisniveau van 80 punten halen door op sommige thema’s punten uit te wisselen. Het was bijvoorbeeld toegestaan om op één van de thema’s niet te scoren als je dit compenseerde met meer punten op andere thema’s. Dat is volgens de nieuwe standaard niet meer mogelijk. Hierin gelden minimale eisen voor elk van de zeven thema’s en daar is niet van af te wijken.”
“Daarnaast krijgen B Corps een tweede niveau van vereisten voor de toekomst, waarmee zij dus een horizon hebben om naartoe te werken en ze dus continu hun bedrijfsvoering moeten verbeteren. Deze eisen variëren per bedrijf. Ten slotte is in de nieuwe situatie ook collectieve actie verplicht. Dat betekent dat voor behoud van de B Corp-certificering een bedrijf moet investeren in een samenwerking met anderen zoals sectorgenoten. Het is verplicht initiatieven te ontplooien die gelden als een collectieve actie voor goed zakendoen.”
Is de nieuwe standaard ook een antwoord op de kritiek die er is geweest? Deze bestond er onder meer uit dat sommige bedrijven volgens sommigen te makkelijk B Corp worden.
“We nemen kritiek altijd serieus. Los van kritiek op onze organisatie of de certificering houden we onze eigen processen en standaarden continu onder de loep. Zo blijven we de certificering verbeteren of herzien als dit nodig blijkt te zijn. Het puntensysteem verandert dus ook met enige regelmaat. Ook is er een onafhankelijke commissie die onbezoldigd toezicht houdt op de inhoud van de onderwerpen van het B-Corp-framework. De kritiek kwam destijds voornamelijk voort uit het feit dat B Lab tijdens Covid veel aanvragen voor certificering voor grote bedrijven ontving. Zij spanden zich net als veel andere soms wel drie tot vier jaar in om B Corp te worden. Dat is bepaald geen sinecure. We zijn er blij mee, want: hun inzet is hard nodig om daadwerkelijk te komen tot een verandering.”
“In elke transitie zijn er vernieuwers. Denk aan een Tony’s Chocolonely als het gaat om het stoppen van uitbuiting in de cacaoketen. Een Fairphone voor de bevordering van circulariteit. Het zijn Born B’s, die al ontstaan zijn uit een sociale of duurzame missie. Het probleem is alleen dat ze marktkracht missen om een grootscheepse transitie tot stand te brengen. 95 procent van de B Corps is qua bedrijfsgrootte te scharen onder het mkb. Om een hele sector mee te krijgen in een verandering heb je 25 procent van de markt nodig. Dat vereist schaal. Op het moment dat een speler met een enorme internationale keten en veel toeleveranciers een stapje vooruitgaat lijkt dat soms niet veel in vergelijking met een kleiner bedrijf dat er vijf zet. Toch kan de impact op people en planet juist vanwege de schaal waarop het bedrijf opereert in de praktijk weleens even groot zijn, of zelfs groter. Het verhaal is soms gewoon genuanceerder dan je denkt.”
Bestaan er ook bedrijven die scoren op al de 200 punten?
“Nee. Er zijn er wel die richting de 150 gaan, maar ook dat is slechts een handjevol. Bij alle bedrijven is er nu eenmaal altijd ruimte voor verbetering. En stappen zetten loont altijd. Natuurlijk vanwege de impact die je kunt maken. Maar ook zien we dat nieuw talent op de arbeidsmarkt tegenwoordig liever kiest voor een werkgever die ook zijn steentje bijdraagt aan een duurzamere samenleving. Ondanks bepaalde geopolitieke ontwikkelingen en tegendruk uit bijvoorbeeld Amerika blijven bedrijven zich nog steeds inspannen voor verduurzaming, al jubelen ze er misschien wat minder openlijk over. Ook blijkt uit ons eigen onderzoek dat het zijn van een B Corp bedrijven helpt om hun strategische koers vorm te geven. Dat maakt de missie van B Lab nog altijd relevant. Wat ons betreft kun je ook geen succesvolle ondernemer zijn als dat betekent dat je bijdraagt aan een wereld die naar zijn mallemoer is.”
Wat zie je als jullie einddoel? Wanneer is de B Lab missie echt ‘af’?
“Als goed zakendoen het nieuwe normaal is. Dat kan verschillende dingen betekenen. Dat het B Corp-framework een vast onderdeel is in economische en bedrijfskundige opleidingen bijvoorbeeld. En dat nieuwe ondernemers bij hun inschrijving in de KVK standaard leren en informatie krijgen over hoe je goed zaken kunt doen. Dat betekent ook dat er soms lastige keuzes moeten worden gemaakt.”
“In strikte zin is de missie nooit klaar of af. Juist doordat de wereld doorlopend verandert, blijft het noodzakelijk dat iedereen op elke afdeling in een bedrijf zich afvraagt wat de volgende stap naar goed zakendoen moet zijn. Door een B Corp te worden geven ondernemingen natuurlijk al aan dat ze hiertoe bereid zijn. Maar het is een continu proces. Zodra de certificering op zak is, zeggen wij dan ook vaak: ‘Zo, en nu begint het pas’.”
