Ogen behoren tot de meest kwetsbare onderdelen van het lichaam op de werkvloer. Een klein incident kan al grote gevolgen hebben. Daarom is het dragen van een veiligheidsbril in veel sectoren geen keuze, maar een noodzaak. In de praktijk blijkt echter dat niet altijd duidelijk is welke veiligheidsbril nodig is en waaraan deze precies moet voldoen.
Meer risico’s dan zichtbaar zijn
Tijdens dagelijkse werkzaamheden worden ogen blootgesteld aan uiteenlopende gevaren. Denk aan stofdeeltjes, slijpspatten en vonken, maar ook aan chemische stoffen, dampen, uv-straling of extreme hitte. Omdat ogen kwetsbaar zijn en schade vaak blijvend is, is goede bescherming essentieel. Niet alleen in de industrie of bouw, maar ook in laboratoria, werkplaatsen en bij buitenwerk.
Niet elke veiligheidsbril is hetzelfde
Een veiligheidsbril wordt gekozen op basis van het type werk en de werkomgeving. Voor lichte werkzaamheden volstaat vaak een standaard veiligheidsbril die beschermt tegen mechanische risico’s. In omgevingen waar vloeistoffen, gassen of chemische stoffen aanwezig zijn, biedt een ruimzichtbril extra bescherming doordat deze volledig aansluit op het gezicht.
Bij laswerkzaamheden zijn speciale lasbrillen nodig die beschermen tegen uv- en infraroodstraling, terwijl getinte veiligheidsbrillen of veiligheidszonnebrillen uitkomst bieden bij fel licht of zonlicht.
De basisnorm: EN 166
In Europa moeten veiligheidsbrillen voldoen aan de EN 166-norm. Deze basisnorm bepaalt waar een veiligheidsbril minimaal aan moet voldoen. Daarbij gaat het onder andere om:
- Optische zuiverheid: het glas moet helder zijn en mag het zicht niet vervormen. Vervorming kan leiden tot vermoeidheid, hoofdpijn of duizeligheid.
- Impactweerstand: de bril moet bestand zijn tegen schokken en rondvliegende deeltjes.
- Bestendigheid tegen hitte en veroudering: materialen moeten ook bij langdurig gebruik veilig blijven functioneren.
- Bescherming tegen algemene gevaren: zoals de eis dat het montuur niet snel ontbrandt.
Voldoet een bril aan EN 166, dan is dit terug te zien in de markering op het montuur of de lens. Deze markering laat zien voor welke toepassingen en risico’s de bril geschikt is.
Aanvullende normen voor specifieke toepassingen
Voor bepaalde werkzaamheden gelden extra normen naast EN 166:
- EN 169 – filters voor lassen en aanverwante technieken
- EN 170 – UV-filters, bijvoorbeeld bij uv-bronnen
- EN 171 – infraroodfilters, onder andere bij hittebronnen
- EN 172 – zonlichtfilters voor industrieel gebruik, geschikt voor buitenwerk en fel licht
Deze normen geven aan tegen welke vorm van straling de lens bescherming biedt.
Extra aandacht bij intensief werk
Bij slijpwerk of andere werkzaamheden met hoge impact ontstaan vaak hete en scherpe deeltjes die uit meerdere richtingen kunnen komen. In zulke situaties is zijdelingse bescherming belangrijk. Daarom wordt een veiligheidsbril hier vaak gecombineerd met een gelaatsscherm, zodat niet alleen de ogen maar ook het gezicht goed beschermd zijn.
Ook voor brildragers zijn er oplossingen
Voor mensen die een bril op sterkte dragen, bestaan er overzetbrillen en veiligheidsbrillen op sterkte. Overzetbrillen zijn praktisch voor kort of incidenteel gebruik, maar bij dagelijks of langdurig werk biedt een veiligheidsbril op sterkte meestal meer comfort en beter zicht. Wanneer een veiligheidsbril nodig is om veilig te kunnen werken, is het de verantwoordelijkheid van de werkgever om hierin te voorzien.
Veilig blijven werken
Een veiligheidsbril vraagt ook om goed onderhoud. Regelmatig reinigen, controleren op beschadigingen en tijdig vervangen voorkomt dat de bescherming afneemt. Een beschadigde bril kan het zicht verminderen en daarmee juist extra risico’s opleveren.
Een goede veiligheidsbril beschermt niet alleen tegen wat je ziet aankomen, maar juist ook tegen de risico’s die je niet verwacht. Door te kiezen op basis van risico’s, normering en draagcomfort, werk je veiliger en met meer vertrouwen, elke werkdag opnieuw.